Konflikt serologiczny może być bardzo poważnym powikłaniem, prowadzącym nawet do śmierci dziecka. Przyszłe mamy, których ten problem dotyczy, są
najczęściej bardzo zaniepokojone i obawiają się, czy ich dziecku nie stanie się krzywda.
Obecnie jednak powikłania spowodowane wystąpieniem
takiego konfliktu nie są często spotykane.
Powszechnie pokutuje opinia, że konflikt serologiczny występuje wtedy, gdy mama i tato
mają różny czynnik Rh. Nie jest to do końca prawda - ryzyko pojawia się wtedy, kiedy kobieta ma czynnik Rh- a mężczyzna Rh+.
Konflikt
serologiczny może też jednak dotyczyć grup głównych, na przykład jeśli przyszła mama ma grupę krwi 0, jej dziecko zaś odziedziczyło A.
Konflikt serologiczny na bazie czynnika RhKonflikt serologiczny pojawia się w momencie,
gdy po raz pierwszy niewielka ilość krwi dziecka dostaje się do krwiobiegu matki. Jeśli kobieta ma czynnik Rh-, a krew dziecka jest Rh+ - układ
odpornościowy matki zaczyna traktować ją jako coś, z czym należy walczyć.
W pierwszej ciąży rzadko kiedy jest to problemem, w kolejnych jednak
może już nim być. Wytworzone przez organizm mamy przeciwciała IgG mają bowiem zdolność przenikania bariery łożyskowej w następnych ciążach. Oznacza
to, że do "ataku" dojść może już na etapie życia płodowego dziecka.
Konsekwencją jest niszczenie przez przeciwciała IgG matki erytrocytów
dziecka, co prowadzi do ciężkiej niedokrwistości - mogącej skończyć się zahamowaniem rozwoju płodu, jego obumarciem i poronieniem.
Konflikt serologiczny na bazie grup głównychW tym przypadku do konfliktu może dojść już w
pierwszej ciąży. Wystąpić on może wówczas, gdy we krwi matki występują naturalne przeciwciała anty-A lub anty-B:
mama: grupa 0 - dziecko:
konflikt jeśli A lub B
mama: grupa A - dziecko: konflikt jeśli B lub AB
mama: grupa B - dziecko: konflikt jeśli A lub AB
mama:
grupa AB - dziecko: konflikt nie występuje
Dodać jednak należy, że przeciwciała matki należą przeważnie do klasy IgM i nie przechodzą przez
łożysko, a więc problemów nie powodują. Choroba hemolityczna rozwija się tylko wówczas, gdy (u około 10% kobiet) stwierdza się przeciwciała anty A i
anty B klasy IgG, które mogą przechodzić przez łożysko.
Objawy tego typu konfliktu są na szczęście bardzo słabo nasilone, pojawiają się zwykle
dopiero po porodzie i głównym ich objawem jest wzrost stężenia bilirubiny wolnej już w 1 lub 2 dobie życia oraz narastająca nawet do 3 miesięcy
niedokrwistość. Bardzo rzadko dochodzi do ogólnego obrzęku.
Jak ochronić nienarodzone
dziecko?
W przypadku konfliktu grup głównych, prowadzi się po prostu leczenie noworodka - obniżaniem poziomu bilirubiny,
naświetlaniem, podawaniem albumin. Sporadycznie występuje konieczność transfuzji krwi.
Konfliktowi serologicznemu na bazie czynnika Rh można
zapobiec już przy pierwszej ciąży. Profilaktyka polega na podaniu matce Rh ujemnej, która nosiła płód Rh dodatni, po każdej ciąży immunoglobuliny anty
D - chroni to kolejne dziecko w następnej ciąży. Po drugim porodzie należy jednak podanie immunoglobuliny ponowić.
